ক্ৰিয়েটিনিনৰ মাত্ৰা কিদৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব ? ক্ৰিয়েটিনিনৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ নহ’লে কিডনীৰ বিপদ অনিবাৰ্য

ক্ৰিয়েটিনিন বৃদ্ধি পালে কি কৰিব? কিডনী সুস্থ ৰাখিবলৈ জানক ১০টা গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা

তেজত ক্ৰিয়েটিনিনৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পোৱাটো কিডনীৰ কাৰ্যক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ এটা সম্ভাব্য সংকেত হ’ব পাৰে। কিন্তু কেৱল ক্ৰিয়েটিনিনৰ এটা সংখ্যাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কিডনীৰ অৱস্থা নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰি। ক্ৰিয়েটিনিন পেশীৰ স্বাভাৱিক বিপাকীয় প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা এক বৰ্জ্য পদাৰ্থ, যাক কিডনীয়ে তেজৰ পৰা ফিল্টাৰ কৰি প্ৰস্ৰাৱৰ জৰিয়তে বাহিৰ কৰে। কিডনীৰ ফিল্টাৰিং ক্ষমতা মূল্যায়নৰ বাবে ক্ৰিয়েটিনিনৰ লগতে eGFR আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি urine albumin-to-creatinine ratio (uACR) পৰীক্ষাও গুৰুত্বপূৰ্ণ।

ক্ৰিয়েটিনিন বাঢ়িলে কিয় গুৰুত্ব দিব লাগে?

কিডনীৰ ফিল্টাৰিং ক্ষমতা কমিলে তেজত ক্ৰিয়েটিনিন জমা হ’ব পাৰে। অৱশ্যে ক্ৰিয়েটিনিনৰ মাত্ৰা বয়স, পেশীৰ পৰিমাণ, খাদ্যাভ্যাস আৰু অন্যান্য শাৰীৰিক অৱস্থাৰ দ্বাৰাও প্ৰভাৱিত হ’ব পাৰে। সেয়েহে ক্ৰিয়েটিনিন বেছি হোৱা মানেই কিডনী বিকল হোৱা বুলি ধৰি লোৱা উচিত নহয়। চিকিৎসকে সাধাৰণতে ক্ৰিয়েটিনিনৰ সৈতে eGFR আৰু অন্যান্য পৰীক্ষাৰ ফলাফল বিবেচনা কৰি কিডনীৰ অৱস্থা মূল্যায়ন কৰে।

কিডনী সুৰক্ষিত ৰাখিবলৈ কি কি কৰিব?

১. পৰ্যাপ্ত পানী সেৱন কৰক
ডিহাইড্ৰেচনে কিডনীৰ ওপৰত চাপ পেলাব পাৰে। কিন্তু সকলো মানুহৰ বাবে দৈনিক নিৰ্দিষ্ট “৬–৮ গ্লাছ” পানী বাধ্যতামূলক নহয়। বয়স, বতৰ, শাৰীৰিক অৱস্থা আৰু কিডনীৰ ৰোগৰ পৰ্যায় অনুসৰি পানীৰ প্ৰয়োজন বেলেগ হয়। কিছুমান কিডনী ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত চিকিৎসকে পানী সীমিত কৰিবলৈও পৰামৰ্শ দিব পাৰে। সেয়েহে ব্যক্তিগত চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰণ কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

২. প্ৰ’টিনৰ পৰিমাণ সঠিক ৰাখক
অতিৰিক্ত প্ৰ’টিন, বিশেষকৈ অতিৰিক্ত মাংস বা অনাৱশ্যক protein supplements, কিছুমান কিডনী ৰোগীৰ বাবে সমস্যাজনক হ’ব পাৰে। কিন্তু প্ৰ’টিন সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাটোও উচিত নহয়। কিমান প্ৰ’টিন প্ৰয়োজন সেইটো বয়স, শৰীৰৰ ওজন, কিডনীৰ অৱস্থা আৰু প্ৰস্ৰাৱত প্ৰ’টিনৰ পৰিমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

৩. নিমখ কমাওক
অতিৰিক্ত নিমখে ৰক্তচাপ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু উচ্চ ৰক্তচাপ কিডনীৰ ক্ষতিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰক। সেয়ে অধিক নিমখ, পেকেটজাত খাদ্য, অত্যধিক processed food আৰু fast food কমোৱা উচিত।

৪. চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অবিহনে painkiller নাখাব
বিশেষকৈ ibuprofen আৰু naproxenৰ দৰে NSAID painkiller অধিক বা অনিয়ন্ত্ৰিতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিলে কিডনীৰ ক্ষতিৰ আশংকা বৃদ্ধি পাব পাৰে। নিয়মীয়াকৈ painkiller গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰয়োজন হ’লে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লওক।

৫. ক্ৰিয়েটিন বা bodybuilding supplements নিজে নিজে গ্ৰহণ নকৰিব
জিম বা muscle-buildingৰ উদ্দেশ্যে লোৱা supplements সকলোৰে বাবে নিৰাপদ নহ’বও পাৰে। বিশেষকৈ কিডনীৰ সমস্যা থকা ব্যক্তিয়ে যিকোনো supplement আৰম্ভ কৰাৰ আগতে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱা উচিত।

৬. ডায়েবেটিছ আৰু উচ্চ ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখক
ডায়েবেটিছ আৰু উচ্চ ৰক্তচাপ কিডনী ৰোগৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ risk factor। ৰক্তচাপ আৰু blood sugar নিয়ন্ত্ৰণত ৰখা কিডনী সুৰক্ষাৰ অন্যতম মূল পদক্ষেপ।

৭. ধূমপান আৰু অতিমাত্ৰা alcohol এৰাই চলক
ধূমপান কিডনীসহ সামগ্ৰিক cardiovascular healthৰ বাবে ক্ষতিকৰ। সুস্থ জীৱনশৈলী, সুষম খাদ্য আৰু উপযুক্ত শাৰীৰিক সক্ৰিয়তা বজাই ৰখা উচিত।

৮. অত্যধিক strenuous exerciseৰ পৰা সাৱধান হওক
অতি কঠিন ব্যায়ামৰ ফলত সাময়িকভাৱে creatinine বৃদ্ধি পাব পাৰে, বিশেষকৈ muscle breakdownৰ সৈতে জড়িত অৱস্থাত। সেয়েহে কিডনীৰ সমস্যা থকা ব্যক্তিয়ে ব্যায়ামৰ ধৰণ আৰু তীব্ৰতা চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি নিৰ্ধাৰণ কৰাটো ভাল।

৯. খাদ্যাভ্যাসত সাৱধান হওক
সুষম খাদ্য গ্ৰহণ কৰক আৰু অত্যধিক processed food, fast food আৰু নিমখীয়া খাদ্য কমাওক। ফল-মূল, শাক-পাচলি আৰু আঁহযুক্ত খাদ্য উপকাৰী হ’ব পাৰে। কিন্তু কিডনী ৰোগৰ advanced stageত potassium বা phosphorusৰ পৰিমাণো নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলগীয়া হ’ব পাৰে। সেয়ে কল, কমলা, ডাবৰ পানী আদি খাদ্য সম্পূৰ্ণৰূপে “ভাল” বা “বেয়া” বুলি নকৈ ব্যক্তিজনৰ kidney function আৰু potassium level অনুসৰি চিকিৎসক বা renal dietitianৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো অধিক নিৰাপদ।

১০. নিয়মীয়াকৈ কিডনী পৰীক্ষা কৰক
কিডনীৰ স্বাস্থ্য মূল্যায়নৰ বাবে serum creatinineৰ সৈতে eGFR আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি urine ACR পৰীক্ষা গুৰুত্বপূৰ্ণ। eGFR 60ৰ তলত তিনিমাহ বা তাতকৈ অধিক সময় থাকিলে, অথবা kidney damageৰ আন প্ৰমাণ থাকিলে CKDৰ মূল্যায়ন কৰা হয়।

ক্ৰিয়েটিনিন বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাব্য কাৰণ কি?

কিডনীৰ কাৰ্যক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত ক্ৰিয়েটিনিন বৃদ্ধি পাব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি ডিহাইড্ৰেচন, কিছুমান ঔষধ, খাদ্যাভ্যাস, অধিক muscle mass আৰু কিছুমান acute বা chronic স্বাস্থ্যসমস্যাইও creatinine level প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। সেয়েহে কেৱল এটা creatinine report দেখি নিজে নিজে সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পৰিৱৰ্তে চিকিৎসকৰ মূল্যায়ন অতি প্ৰয়োজনীয়।

কিডনীৰ কাৰ্যক্ষমতা যথেষ্ট হ্ৰাস পালে ক্লান্তি, দুৰ্বলতা, বমি বমি ভাব, ভোক কমি যোৱা, প্ৰস্ৰাৱৰ পৰিৱৰ্তন, শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশ ফুলি যোৱা আদি লক্ষণ দেখা দিব পাৰে। কিন্তু CKDৰ আৰম্ভণিৰ পৰ্যায়ত বহু সময়ত কোনো স্পষ্ট লক্ষণ নাথাকিবও পাৰে। সেইবাবে নিয়মীয়া পৰীক্ষা আৰু সময়মতে চিকিৎসা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

মনত ৰাখিব

“ক্ৰিয়েটিনিন কমোৱাই একমাত্ৰ লক্ষ্য নহয়; কিডনীৰ মূল কাৰ্যক্ষমতা সুৰক্ষিত ৰখাটোহে প্ৰধান লক্ষ্য।”

ক্ৰিয়েটিনিনৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পালে ভয় নকৰি ইয়াৰ মূল কাৰণ বিচাৰি উলিওৱা, eGFR আৰু প্ৰয়োজনীয় urine tests কৰা, ডায়েবেটিছ আৰু ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণত ৰখা, সঠিক খাদ্যাভ্যাস বজাই ৰখা আৰু চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

কিডনী আৰু প্ৰস্ৰাৱনলীৰ সমস্যাৰ আধুনিক চিকিৎসা

গুৱাহাটীৰ সোণাপুৰৰ Kidney Hospital, Institute of Urology and Kidney Diseases (iUKD)-ত কিডনী আৰু প্ৰস্ৰাৱনলীৰ বিভিন্ন সমস্যাৰ চিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা আছে। কিডনী ষ্ট’ন, প্ৰষ্টেটৰ সমস্যা, কিডনী বিকলতা, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ বিভিন্ন urinary problems, urological cancers—যেনে kidney cancer, urinary bladder cancer, prostate cancer আদি সমস্যাৰ লগতে বিভিন্ন urological আৰু sexual health সমস্যাৰ চিকিৎসাৰ বাবে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ ল’ব পাৰে।

কিডনী আৰু urinary tractৰ জটিল অস্ত্ৰোপচাৰৰ ক্ষেত্ৰত অত্যাধুনিক laser, laparoscopic আৰু robotic surgical techniques উপলব্ধতাৰ বিষয়েও iUKDৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি জানিব পাৰে।

যোগাযোগ: 8011501833 | 9864104444
ঠিকনা: Kidney Hospital, Institute of Urology and Kidney Diseases (iUKD), Nazirakhat, Sonapur, Guwahati, Assam – 782402.

সতৰ্কীকৰণ: এই লেখাটো জনসচেতনতামূলক তথ্যৰ বাবে। ক্ৰিয়েটিনিনৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পালে নিজে নিজে খাদ্য, পানী বা ঔষধৰ পৰিমাণ সলনি নকৰি চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লওক। বিশেষকৈ কিডনীৰ ৰোগৰ পৰ্যায় অনুসৰি পানী, প্ৰ’টিন, potassium আৰু অন্যান্য খাদ্যৰ প্ৰয়োজন বেলেগ হ’ব পাৰে।