প্ৰ’টিন আমাৰ শৰীৰৰ বাবে এক অত্যাৱশ্যকীয় পুষ্টি উপাদান। শৰীৰৰ কোষ, পেশী, হৰম’ন, এনজাইম, ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আৰু বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ জৈৱিক কাৰ্য সম্পাদনত প্ৰ’টিনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। সেয়েহে সুস্থ জীৱন-যাপনৰ বাবে খাদ্যত উপযুক্ত পৰিমাণৰ প্ৰ’টিন থকাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
কিন্তু প্ৰশ্নটো হ’ল—প্ৰতিদিনে আমাৰ কিমান পৰিমাণৰ প্ৰ’টিনৰ প্ৰয়োজন? আৰু কিডনী ৰোগ, বিশেষকৈ Chronic Kidney Disease (CKD) থকা ব্যক্তিয়ে প্ৰ’টিন খাব পাৰেনে?
🥚 প্ৰতিদিনে কিমান প্ৰ’টিনৰ প্ৰয়োজন?
সুস্থ প্ৰাপ্তবয়স্ক ব্যক্তিৰ প্ৰ’টিনৰ দৈনিক প্ৰয়োজন সাধাৰণতে শৰীৰৰ ওজনৰ প্ৰতি কিলোগ্ৰামত প্ৰায় ০.৮ গ্ৰামৰ ওচৰা-ওচৰি। অৰ্থাৎ, ৬০ কিলোগ্ৰাম ওজনৰ এজন সুস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কৰ বাবে দৈনিক প্ৰায় ৪৮ গ্ৰাম প্ৰ’টিন প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে।
অৱশ্যে বয়স, শাৰীৰিক পৰিশ্ৰম, গৰ্ভাৱস্থা, স্তনপান, পেশীৰ অৱস্থা, অন্যান্য ৰোগ আৰু চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি প্ৰয়োজনীয়তা সলনি হ’ব পাৰে। সেয়ে সকলোৰে বাবে একে পৰিমাণৰ প্ৰ’টিন প্ৰযোজ্য নহয়।
🍗 প্ৰ’টিনৰ উৎস কি কি?
প্ৰ’টিন মূলতঃ দুটা উৎসৰ পৰা লাভ কৰিব পাৰি—
প্ৰাণিজ উৎস:
মাছ, কণী, কুকুৰাৰ মাংস, মাংস, গাখীৰ আৰু অন্যান্য দুগ্ধজাত খাদ্য।
উদ্ভিদজাত উৎস:
দাইল, বুট, ৰাজমাহ, বিভিন্ন মাহজাতীয় শস্য, ছয়াবিন, বাদাম, বীজ আৰু গোটা শস্য।
সন্তুলিত খাদ্যত উদ্ভিদজাত প্ৰ’টিনৰ লগতে উপযুক্ত পৰিমাণৰ স্বাস্থ্যসন্মত প্ৰাণিজ প্ৰ’টিন অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি।
⚠️ অধিক প্ৰ’টিন খোৱাটো সদায় উপকাৰী নহয়
শৰীৰৰ প্ৰয়োজনতকৈ বহু বেছি প্ৰ’টিন খোৱাটো সকলোৰে বাবে উপকাৰী বুলি ক’ব নোৱাৰি। প্ৰ’টিন বিপাকৰ ফলত ইউৰিয়া আৰু অন্যান্য নাইট্ৰ’জেনযুক্ত বৰ্জ্য পদাৰ্থ সৃষ্টি হয়, যিবোৰ মূলতঃ কিডনীয়ে ৰক্তৰ পৰা আঁতৰাই দিয়ে।
বিশেষকৈ কিডনীৰ কাৰ্যক্ষমতা হ্ৰাস পোৱা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত অত্যধিক প্ৰ’টিন গ্ৰহণে কিডনীৰ ওপৰত অতিৰিক্ত বিপাকীয় চাপ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। সেয়েহে “বেছি প্ৰ’টিন মানেই বেছি স্বাস্থ্য” — এই ধাৰণা শুদ্ধ নহয়।
🩺 CKD ৰোগীয়ে প্ৰ’টিন খাব পাৰেনে?
হয়, CKD ৰোগীয়েও প্ৰ’টিন খাব লাগে। কিন্তু তেওঁলোকৰ বাবে প্ৰ’টিনৰ পৰিমাণ আৰু উৎস সুস্থ ব্যক্তিৰ তুলনাত বেলেগ হ’ব পাৰে।
CKD-ৰ কোনটো পৰ্যায়ত আছে, কিডনীৰ কাৰ্যক্ষমতা কিমান, ডায়েলাইছিছ চলি আছে নে নাই, বয়স, শৰীৰৰ পুষ্টিগত অৱস্থা আৰু অন্যান্য ৰোগ—এই সকলোবোৰ বিবেচনা কৰি চিকিৎসক বা renal dietitian-এ প্ৰ’টিনৰ উপযুক্ত পৰিমাণ নিৰ্ধাৰণ কৰে।
বিশেষকৈ ডায়েলাইছিছ নকৰা CKD ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত অত্যধিক প্ৰ’টিন এৰাই চলিবলৈ কোৱা হ’ব পাৰে, কিন্তু নিজে নিজে প্ৰ’টিন একেবাৰে বন্ধ কৰি দিয়াটোও উচিত নহয়। কাৰণ অত্যধিক প্ৰ’টিন restriction-ৰ ফলত অপুষ্টি আৰু পেশীৰ ক্ষয় হ’ব পাৰে।
আনহাতে হেম’ডায়েলাইছিছ বা পেৰিট’নিয়েল ডায়েলাইছিছত থকা ৰোগীৰ প্ৰ’টিনৰ প্ৰয়োজন সাধাৰণতে বৃদ্ধি পায়, কাৰণ ডায়েলাইছিছৰ সময়ত কিছু প্ৰ’টিন হেৰুৱাব পাৰে।
🌱 CKD ৰোগীৰ বাবে খাদ্য বাছনি কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
CKD ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত কেৱল “কিমান প্ৰ’টিন” সেইটো নহয়, প্ৰ’টিন ক’ৰ পৰা আহিছে সেইটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ।
উদ্ভিদজাত প্ৰ’টিনৰ উৎস যেনে দাইল, বীন, মাহজাতীয় খাদ্য আদি কিছুমান ক্ষেত্ৰত উপকাৰী হ’ব পাৰে। কিন্তু CKD ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত পটাছিয়াম, ফছফৰাছ, ছডিয়াম আৰু তৰল পদাৰ্থৰ পৰিমাণো গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব পাৰে। সেয়ে কোনো খাদ্যক “কিডনী ৰোগীৰ বাবে সম্পূৰ্ণ নিৰাপদ” বুলি নিজে সিদ্ধান্ত লোৱা উচিত নহয়।
❤️ মাংস খোৱাৰ ক্ষেত্ৰতো সাৱধানতা
অতিৰিক্ত ৰেড মিট আৰু প্ৰচেছড মিট নিয়মিতভাৱে খোৱাৰ সলনি মাছ, কুকুৰাৰ মাংস আৰু উদ্ভিদজাত প্ৰ’টিনৰ স্বাস্থ্যসন্মত উৎস বাছনি কৰাটো অধিক উপযোগী হ’ব পাৰে।
কিন্তু CKD ৰোগীৰ খাদ্যৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিভেদে পৰামৰ্শ ভিন্ন হয়। সেয়ে সামাজিক মাধ্যমৰ সাধাৰণ খাদ্য-তালিকা অনুসৰণ নকৰি নেফ্ৰ’লজিষ্ট বা renal dietitian-ৰ পৰামৰ্শ লোৱাটোৱেই উত্তম।
🔑 মনত ৰাখিব
প্ৰ’টিন প্ৰয়োজনীয়—কিন্তু পৰিমাণমতে।
CKD ৰোগীৰ বাবে প্ৰ’টিন সম্পূৰ্ণ নিষিদ্ধ নহয়।
অত্যধিক প্ৰ’টিনো ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে, আৰু অতি কম প্ৰ’টিনেও অপুষ্টিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
সঠিক পৰিমাণৰ প্ৰ’টিন নিৰ্ধাৰণৰ বাবে আপোনাৰ CKD-ৰ পৰ্যায়, eGFR, শৰীৰৰ ওজন, পুষ্টিগত অৱস্থা আৰু ডায়েলাইছিছৰ স্থিতি বিবেচনা কৰা অতি প্ৰয়োজনীয়।
⸻
🏥 iUKD — Kidney Care Under One Roof
অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ কিডনী আৰু ইউৰ’লজিকেল চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত Kidney Hospital iUKD (Institute of Urology and Kidney Diseases)-এ অত্যাধুনিক চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ সেৱা আগবঢ়াই আহিছে।
iUKD-ত কিডনী ষ্ট’ন, প্ৰষ্টেটৰ সমস্যা, কিডনী বিকলতা, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ প্ৰস্ৰাৱজনিত সমস্যা, ইউৰ’লজিকেল কেঞ্চাৰ—যেনে কিডনী, ইউৰিনেৰি ব্লাডাৰ, প্ৰষ্টেট, যৌনাংগ আৰু অণ্ডকোষৰ কৰ্কট—আৰু বিভিন্ন ইউৰ’লজিকেল সমস্যাৰ চিকিৎসা সেৱা উপলব্ধ।
ইয়াৰ উপৰি iUKD-ত ইউৰ’লজিকেল ৰব’টিক ছাৰ্জাৰীৰ সুবিধাও উপলব্ধ।
iUKD-ৰ মুখ্য পৰিচালন সঞ্চালক তথা মুখ্য ইউৰ’লজি বিশেষজ্ঞ ‘LaserMan of India’ খ্যাত ডাঃ অৰূপ কুমাৰ নাথৰ তত্ত্বাৱধানত বিশেষজ্ঞ ইউৰ’লজিষ্টৰ দল আৰু নেফ্ৰ’লজিষ্টৰ দলে ৰোগীসকলক চিকিৎসা সেৱা আগবঢ়াই আহিছে।
ডায়েবেটিছ বিশেষজ্ঞৰ বিশেষ OPD:
প্ৰতি শনিবাৰে পুৱা ১০ বজাৰ পৰা দিনৰ ২ বজালৈ।
ঠিকনা:
Kidney Hospital iUKD
Institute of Urology and Kidney Diseases
Nazirakhat, Sonapur, Guwahati, Assam – 782402
যোগাযোগ:
📞 8011501833
📞 9864104444
সুস্থ কিডনী, সুস্থ জীৱন। কিডনী ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত সঠিক সময়ত সঠিক চিকিৎসাই আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।