কিডনী ৰোগে ছালত কেনে প্ৰভাৱ পেলায় ?

Aug 20, 2026 | Heath Tips

খজুৱতি, শুষ্কতা আৰু ছালৰ পৰিৱৰ্তনক অৱহেলা নকৰিব:

দীৰ্ঘস্থায়ী কিডনী ৰোগ বা Chronic Kidney Disease (CKD)-এ কেৱল কিডনীকেই প্ৰভাৱিত নকৰে; ৰোগৰ অৱস্থা আৰু সামগ্ৰিক স্বাস্থ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ছালতো বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিৱৰ্তন দেখা দিব পাৰে। বিশেষকৈ ৰোগ আগবঢ়াৰ লগে লগে ছাল শুকান হোৱা আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী খজুৱতি বা CKD-associated pruritus অধিক দেখা যায়। (National Kidney Foundation⁠)

কিডনী ৰোগত ছালত দেখা দিব পৰা সাধাৰণ পৰিৱৰ্তন

১. শুষ্ক আৰু খহতা ছাল:
ছাল অতি শুকান, টান, খহতা বা চোকোৰা পৰা যেন অনুভৱ হ’ব পাৰে। শীতকালত এই সমস্যা অধিক বৃদ্ধি পাব পাৰে।

২. দীৰ্ঘস্থায়ী খজুৱতি:
কোনো স্পষ্ট ফোহা বা ঘা নথকাকৈও শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত নিৰন্তৰ বা বাৰে বাৰে খজুৱতি হ’ব পাৰে। বিশেষকৈ উন্নত পৰ্যায়ৰ CKD আৰু ডায়েলাইছিছ গ্ৰহণ কৰা ৰোগীৰ মাজত এই সমস্যা অধিক সাধাৰণ। (National Kidney Foundation⁠)

৩. ছালৰ ৰঙৰ পৰিৱৰ্তন:
কিছুমান ৰোগীৰ ছালৰ স্বাভাৱিক ৰঙত পৰিৱৰ্তন বা বিবৰ্ণতা দেখা দিব পাৰে।

৪. নখ আৰু চুলিৰ পৰিৱৰ্তন:
কিডনী ৰোগৰ সৈতে জড়িত পুষ্টিগত বা সামগ্ৰিক স্বাস্থ্যজনিত পৰিৱৰ্তনৰ ফলত কিছুমান ৰোগীৰ নখ আৰু চুলিতো পৰিৱৰ্তন দেখা দিব পাৰে।

কিয় হয় এই খজুৱতি?

CKD-ৰ সৈতে জড়িত খজুৱতিৰ একমাত্ৰ কাৰণ এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে স্পষ্ট নহয়। শৰীৰত বর্জ্য পদাৰ্থ জমা হোৱা, ছাল অতি শুকান হোৱা, স্নায়ুৰ সংকেতৰ পৰিৱৰ্তন, প্ৰদাহ, হৰম’নৰ পৰিৱৰ্তন, উচ্চ ফচফৰাছ বা PTH-ৰ মাত্ৰা আদি কেইবাটাও কাৰকে ইয়াত ভূমিকা ল’ব পাৰে। (National Kidney Foundation⁠)

এই খজুৱতি কেতিয়াবা ইমানেই অস্বস্তিকৰ হয় যে ৰোগীৰ টোপনি, মন-মেজাজ আৰু দৈনন্দিন কাম-কাজত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। বাৰে বাৰে ছাল খজুৱাই থাকিলে ছালত ঘা বা সংক্ৰমণো হ’ব পাৰে। (National Kidney Foundation⁠)

ছালৰ যত্ন কেনেদৰে ল’ব?

কিডনী ৰোগীৰ ছালৰ যত্নত কেইটামান সহজ অভ্যাস উপকাৰী হ’ব পাৰে—

  • মৃদু আৰু ছাল শুকাই নিদিয়া cleansing product ব্যৱহাৰ কৰক।
  • গা ধোৱাৰ সময়ত অতি গৰম পানীৰ পৰিৱৰ্তে কুহুমীয়া বা তুলনামূলক ঠাণ্ডা পানী ব্যৱহাৰ কৰক।
  • গা ধোৱাৰ পিছত ছালখন জোৰেৰে ঘঁহি শুকুৱাৰ পৰিৱৰ্তে লাহেকৈ চাপ দি শুকুৱাওক।
  • চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি নিয়মিত moisturizer ব্যৱহাৰ কৰক।
  • তীব্ৰ সুগন্ধি বা ছালত জ্বলা-পোৰা কৰিব পৰা cosmetic product পৰিহাৰ কৰক। (National Kidney Foundation⁠)

ছালৰ খজুৱতি বেছি হ’লে নিজে নিজে ঔষধ গ্ৰহণ নকৰি চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

ডায়েলাইছিছ চলি থাকিলে

ডায়েলাইছিছ কিডনী বিকলতাৰ চিকিৎসাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি। কিন্তু ডায়েলাইছিছ গ্ৰহণ কৰা ৰোগীৰ মাজতো ছাল শুকান হোৱা আৰু খজুৱতি সাধাৰণ সমস্যা হ’ব পাৰে। (National Kidney Foundation⁠)

ডায়েলাইছিছৰ সময়ত বিশেষকৈ vascular access বা ডায়েলাইছিছৰ প্ৰৱেশ-পথৰ ওচৰত পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা অত্যন্ত জৰুৰী। সেই স্থানত চিকিৎসকৰ বিশেষ পৰামৰ্শ নাথাকিলে কোনো lotion বা cream ব্যৱহাৰ নকৰাই ভাল।

খাদ্য আৰু তৰল গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত সাৱধানতা

কিডনী ৰোগীৰ খাদ্য আৰু তৰল গ্ৰহণৰ পৰিমাণ ৰোগৰ অৱস্থা, ৰক্ত পৰীক্ষাৰ ফলাফল আৰু ডায়েলাইছিছৰ ধৰণ অনুসৰি পৃথক হয়। সেয়েহে চিকিৎসক বা renal dietitian-ৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি খাদ্য আৰু তৰল গ্ৰহণৰ পৰিকল্পনা কৰা উচিত। (National Kidney Foundation⁠)

কেতিয়া চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ ল’ব?

তলত উল্লেখ কৰা কোনো লক্ষণ দেখা দিলে চিকিৎসকৰ সৈতে যোগাযোগ কৰক—

  • তীব্ৰ বা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা খজুৱতি
  • খজুৱতিৰ বাবে টোপনি বা দৈনন্দিন কাম-কাজত ব্যাঘাত
  • ছালত নতুন ঘা, ফোহা বা ক্ষত
  • ছাল ৰঙা পৰা, ফুলা বা গৰম অনুভৱ হোৱা
  • সংক্ৰমণৰ সম্ভাৱ্য লক্ষণ
  • হঠাতে ছালৰ ৰঙৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন

ছালৰ সমস্যাক কেৱল সাধাৰণ skin problem বুলি অৱহেলা নকৰিব। বিশেষকৈ কিডনী ৰোগী বা ডায়েলাইছিছ গ্ৰহণ কৰা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত দীৰ্ঘস্থায়ী খজুৱতি কোনো অন্তৰ্নিহিত সমস্যাৰ সংকেত হ’ব পাৰে। সঠিক মূল্যায়ন আৰু চিকিৎসাৰ জৰিয়তে বহু ক্ষেত্ৰত এই অস্বস্তি যথেষ্ট কমাব পাৰি। (National Kidney Foundation⁠)

কিডনী আৰু প্ৰস্ৰাৱজনিত ৰোগৰ উন্নত চিকিৎসাৰ বাবে

গুৱাহাটীৰ সোণাপুৰত অৱস্থিত Kidney Hospital, Institute of Urology and Kidney Diseases (iUKD)-ত কিডনী, ইউৰ’লজি আৰু প্ৰস্ৰাৱজনিত বিভিন্ন ৰোগৰ চিকিৎসা আগবঢ়োৱা হয়।

কিডনীৰ ষ্ট’ন, প্ৰষ্টেটৰ সমস্যা, কিডনী বিকলতা, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ প্ৰস্ৰাৱজনিত সমস্যা, ইউৰ’লজিকেল কেঞ্চাৰ—যেনে কিডনী, urinary bladder, পুৰুষৰ যৌনাংগ, অণ্ডকোষ আৰু প্ৰষ্টেটৰ কেঞ্চাৰ—আৰু পুৰুষ-মহিলাৰ বিভিন্ন যৌন সমস্যাৰ চিকিৎসাৰ বাবে iUKD-ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিব পাৰে।

জটিল কিডনী আৰু ইউৰ’লজিকেল অস্ত্ৰোপচাৰৰ ক্ষেত্ৰত iUKD-ত অত্যাধুনিক laser আৰু laparoscopic surgery-ৰ লগতে robotic surgery-ৰ সুবিধাও উপলব্ধ।

যোগাযোগ: 8011501833 / 9864104444
ঠিকনা: Kidney Hospital, Institute of Urology and Kidney Diseases (iUKD), Nazirakhat, Sonapur, Guwahati, Assam – 782402